Kuduz Hastalığı ve Tedavisi
Kuduz Hastalığı ve Tedavisi. Kuduz bulaştığı vücudun merkezi sinir sistemine saldıran ve ağır şekilde tutan viral bir hastalıktır. Eğer zamanında aşı ve ilaç tedavisi yapılmaz ise ölüm kaçınılmaz olur.
Kuduz mikrobu genelde hayvanların salyalarından geçer. Isırmak suretiyle bulaşır. Menşei genelde yarasaların yağ dokusu ve tükürük bezleridir. Bugüne kadar dünya literatüründe bu hastalığa maruz kalıp tedavisiz hayatta kalan resmi 6 vaka mevcuttur.
Kurtulan hastaların bir tanesinde hasta uyutulmuş 10 gün sonra uyandırılmış annesini tanımış fakat konuşma ve hafıza yeteneklerini kaybetmiştir. Daha sonra bunları yeniden kazanmak için uğraşmıştır. Bu hastalıkta solunum felci yaşanması ile ölüm oluşur.
Kuduz Aşısı ve Pasteur
Kuduz ve şarbon hastalığında ilk aşıyı bulup tatbik eden kişi Pasteur’dur. Bu mikrobu 1882 senesinde Pasteur tarafından keşfedildikten sonra kuduz virüsü verilen tavşanın omuriliğinin kurutulması ile elde edilen maddeyi kuduz aşısı olarak kullandı.
Şimdilerde uygulanan bir çok kuduz aşısı çeşidi var. Ortak noktası ise ısırılma olayı gerçekleştikten 28 gün içerisinde aralıklı olarak 5 doz uygulanmasıdır.
Hastalık kuluçka süresi çok değişkendir. 8 gün ile 2 yıl arası vücutta ilerler. Hastalığın önüne geçilebilmesi için ısırılma veya yaralanma olayından 21 gün geçmeden aşılanmanın başlaması gereklidir. İlk 3 do muhakkak yapılmalıdır. Eğer ısıran hayvan halen hayatta ve saldırgan değilse sıkıntı çıkmayacaktır. Ancak belirtilen kuduz olduğundan şüphe ettiriyor ise 4 ve 5. doz da uygulanmalıdır.
Klinik belirtiler baş göstermeye başlarsa ve aşılama halen yapılmamışsa geç kalınmıştır. Ülkemizde baş aktör köpeklerde virüsün ilk belirtileri saldırganlaşma ve huy belirtileridir. Salya artışı haddinden fazla olur. Normal davranışlardan kaçınırlar. Hastalık ilerlediğinde 4 -5 gün içerisinde felç olur ve ölürler.
Hastalık Nasıl Gelişir?
Genelde ısırılma yolu ile kuduz virüsü deri veya deri üzerindeki açık yaradan içeri girer. Daha sonra sinir uçlarını takip ederek beyindeki sinir merkezine ulaşır. İnsan beyninde gri cevher denilen bölgede oluşumunu arttırdıktan sonra tekrar vücut içerisine virüs tükürük bezleri, böbrek üstü bezi, böbrek, akciğer, karaciğer, iskelet kasları, deri ve kalp gibi diğer organlara ulaşır.
Hastalık merkezi sinir sistemine ulaştığında burayı harap ederek kanlanma başlatır. Bu virüs sanılanın aksine insanda öncelikle üst solunum yolları hastalıkları belirtileri gösterir. Hastalık daha da gelişim gösterdiğinde ise artık sona hallere gelinmiştir. Bu haller ise su dan korkma, aşırı saldırganlık ve felç ölüm olarak kendini gösterir.
Kuduz genelde kan tahlili ile tespit edilememekte. Çünkü sinir yolu ile çoğalmaktadır. Hastalığın teşhis edilmesi aşağıdaki metodlar ile mümkün.
- İltihaplı doku veya beyin sıvısı incelemesi
- Aşı olmamış kişide antikor seviyesi ölçülmesi
- Virüs bulaştığı düşünülen dokudan Floresan antikor tekniği uygulanarak yapılan inceleme
- Işık veya elektron mikroskobu ile yapılan tetkikler sonucunda bir karara varılabilir.
Kuduz Kaynaklı Ölümler
Kuduz kaynaklı ölümlerin yüzde 95 i aşıya ulaşım güçlüğü sebebiyle Afrika ülkelerinde gözükmekte. Her yıl dünyada yaklaşık 60 bin kişi bu virüs nedeniyle hayatını kaybediyor. Yarasa Rakun , Tilki ve Kedi gibi hayvanlar her zaman risk taşımakta. Isırılma ve tırmalanma sebebiyle belirtiler vücutta görülmeden aşı olunması gerekli .
(https://twitter.com/HtCbn5/status/1588227463301267457/photo/1)
Kedi tırmalaması halinde bu hastalığın bulaşma riski oldukça azdır. Ancak gene de bu risk alınmamalı. En yakın sağlık kuruluşuna giderek aşınızı olmalısınız. Türkiye de kedi tırmalaması yüzünden 1 adet vaka rapor edilmiştir. O da 1980 li yıllarda ……
Sağlıkla kalın..
