Kadeş Savaşı ve Antlaşması

Kadeş savaşı ve Kadeş barış antlaşması. Dünya tarihinin  ilk barış anlaşması Kadeş barış Antlaşması. MÖ 1200 lü yılların  dev iki büyük gücü olan Hititliler ve Mısırlılar arasında yapıldı.

Mısır kralı II. Ramses  tahta geçtiğinde henüz 14 yaşında idi. Hitit krallığı  II.Ramses in genç olmasını ve tecrübesizliğini fırsata çevirmek için mısır krallığının kuzey sınırında yer kapmak sevdası ile saldırıya geçti . Günümüzde Suriyenin sınırları içerisinde kalan önemli ticaret kenti Kadeş’i ele geçirdi.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Hititler#/media/Dosya:Map_Hittite_rule_en.svg 

Kral II. Ramses, ordusunu  Kadeş şehrini Hititlerden geri almak amacıyla saldırıya geçirse de   Hitit casusları tarafından yanlış yönlendirilerek, Hititlerin ordusunun Mısır birliklerinin yerleşkesinden uzakta bir yerde  olduğuna inandırıldı.

Casusların bu çalışması ile yakınlarda pusuya yatan Hitit birlikleri saldırıya geçti. Mısır Krallığına ait destek yetiştiğinde ise Mısırlılar yenilmek üzereydi. Kral II.Ramses o anda ki çatışmayı kazanmış, fakat savaşta yenik düşmüştü.

Kadeş Savaşı ve Seyri

Kadeş şehri Suriye‘nin batısındaki  Humus ilçesinde yerleşik. MÖ 1200 lü yılların sonuna gelindiğinde Hititler tarafından yönetilmeye başlandı.

II.Ramses, Kadeş şehrini kontrolü altına alıp ,kuzeye karşı Hitit krallığı tehdidini ortadan kaldıracak ve bir zamanlar III. Thutmose tarafından ele geçirildiğinden beri kaybedilen toprakları tekrar ele geçirecekti.

Kadeş savaşında yaklaşık 3.000 civarında Hitit ordusuna ait savaş arabası ile 37000 civarında yaya asker, kendilerinden zayıf ve as sayıdaki  Mısır birliği ile çatıştı.

Savaşın seyrinde Mısır ordusu piyade yönünden çok ağır kayıplar verirken Hitit ordusu ise çok fazla savaş arabası zayiatı verdi. Mısır ordusu çekilirken Hititlerde mısırlıları arabaları olmadığından takip edemedi.

Savaşın sonucunda Hititler Amurru topraklarını ellerinde sabit tutarak bölgede hakimiyetini arttırdı II. Ramses ise genişleme politikasını bir süreliğine durdurma kararı aldı. Mısır kraliyet kayıtlarındaki belgelerde ve Karnak ,Lüksor, Ebu Simbel’e işlenen kabartmalarda Kral II. Ramses’in Hitit ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattığı yazsa da savaşın kesin bir galibi olmadığı bellidir.

Kadeş Antlaşması

II.Ramses, savaş sanatı konusunda olduğu kadar halkla ilişkilerde de yetenekliydi. Ancak tarihçiler artık Kadeş Savaşı’nın Hititlere karşı apaçık bir zafer olmadığını, net bir beraberlik olduğunu biliyor.

Yıllar süren görüşmelerin sonucunda, Kral II. Ramses Hititlerle bir barış anlaşması imzalamayı kabul etti. Bu antlaşma metni günümüze kalan en eski barış antlaşması olma özelliğini taşıyor.

Daha sonraları Kral II. Ramses, anlaşmanın pekişmesi amacıyla  MÖ 1245’te bir Hitit prensesi ile nikah kıydı.

Antlaşmada her iki taraf da esir iade etmeyi ve  iç veya dış herhangi bir düşmanın saldırısına uğradıklarında birbirlerine yardım etmeyi de kabul etmişlerdi.

Anlaşma Karnak tapınağındaki bir stelin üzerine hiyeroglifle yazılıdır. Kil tablet üzerine Akadça dili ile yazılı kopya ise 1906 senesinde Çorum Boğazköy’de ele geçti.

Antlaşmanın Metinleri

Antlaşmanın 3 adet kopyası var. Kopyası Akad diliyle yazılı.

1906 senesinde yapılan kazı çalışmalarında  başkent Boğazköy-Büyükkale’de bulunan kopyalardan bir tanesi Berlin’de , diğer iki tanesi de İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde sergide.

Anlaşmanın Mısırca olan kopyaları Karnak ve Ramesseum’daki amon tapınaklarının duvarlarına kazılı.

Kadeş Anlaşmasının Bazı Maddeleri

“Mısır kralı, Ramses’in, Hatti kralı Hattuşili ile iyi dostluklarının, krallıklarının devamı için yaptıkları antlaşmadır.”

Mısır kralı şu sözlerle devam ediyor:

“Aramızda daimi olarak iyi kardeşlik ve barış kurdum. Mısır ile Hatti arasındaki ilişkilerde kardeşliğin ve barışın kurulması için şunları söylüyorum:

İşte, Mısır ile Hatti arasındaki ilişkide, öteden tanrı onlar arasında düşmanlığa izin vermediğinden antlaşma ebedidir.”

“Eğer dış memleketlerden bir düşman Mısır kralı kardeşin Ramses ve Mısır memleketine saldırırsa ve onun kardeşi “bana yardıma gel” diye haber gönderirse, Hatti memleketi kralı, Büyük Kral Hattuşili piyadelerini, süvarilerini gönderecek ve benim düşmanımı öldürecek.”