Bitkiler Çiçek Açacakları Zamanı Nasıl Bilebiliyor ? İnsanlık ilkbaharın renkli habercisi olan çiçek açmasının, gün içerisindeki ışık süresine ve ısı değişim şatlarına bağlı olduğunu uzun zaman önce fark etmişti.

Ancak bu süreçlemenin biyokimyasal olarak yapbozun ana hatları zamanımızdaki incelemeler sayesinde neredeyse halledilmeye başladı diyebiliriz.

Çiçeklenme Hakkında Sovyet Rusyanın Çalışmaları 

1930’lu senelerde Sovyet Rusya nın bilim adamları bitki yapraklarında üretilen bir hormonun, sürgün ucu meristemine gönderilmesiyle çiçek oluşumunun ana ögesi olduğunu düşündü. Yaprak ucu kısımlarında bulunan bu hücreler yaprak ya da çiçeğe dönüşen potansiyele sahip. Sovyet Rusya bilimcileri, bu zamanlamayı başlattığını düşündükleri ancak henüz kendisini ispatlayamadıkları bu teorik kimyasala “florigen” adını verdiler.

Gizemli gördükleri çiçek üretici kimyasalı bulmak için fare kulağı teresi olarak da tanıdığımız Arabidopsis thaliana türü bitki ve pirinç ile yapılan deneyler florigen konusunun teorisi yaklaşık seksen sene  sonra sonuç verdi.

“Çiçeklenme yeri T” (FT) adı verilen gen tarafından üretilen proteinin çiçeklenmede öncü işlevi gördüğü aşılama deneyleri ile ispat oldu. Araştırmacılar FT geninden olmayan ve bu sebeple çiçek veremeyen bitkileri sağlıklı bir türdeşine aşıladığında, proteinin eksik genli olan bitkiye taşındığını ve çiçeklenme işleminin başladığını gördüler.

Birbirlerine  biyolojik olarak uzak akrabalıktaki türlerde de benzer sonuçlar ortaya çıktı. FT’ geninin çiçeklenmeyi tetikleyici  özelliğinin tüm çiçekli bitkiler için işe yaradığını göstermekte.

Çiçek Açmada FT Geni ve Biyolojik Saat

Sonrasında bazı bilim adamları FT geninin aktif olmasına yol açan biyolojik saat mekanizmasına yöneldiler. Bitkilerde mevcut olan FKF1 adlı ışık alan protein, ikindi zamanı geç saatlerden akşam üstüne dek üretim yapar. Kısa kış günlerinde bu proteinin üretildiği sürede yeterli güneş ışığı olmadığından  protein aktif hale gelemez .

Ancak kış aylarından yaz aylarına doğru günler uzadıkça FKF1 proteininin ışıkla daha uzun süre buluşması sonucu  FT genini harekete geçirir.

FT geni büyüme bölgesi olan sürgün ucuna ulaştığında günlerin artık daha uzun olduğu mesajını LEAFY ve Apetala1 gibi düzenleyici genlere gönderir. Devamında, uçlardaki yaprak üretim süreci durur ve bu süreçten sonra çiçek oluşumunu sağlayan onlarca genin çalışması başlar.

Bitkilerin normal süreçteki çiçeklenme zamanlamasını kontrol etmek için ise HDA9, PWR ve AGL 19 proteinlerini kullandıkları teorisyenlerinde gündeminde.

Çiçek açma sürecinin başlamasında gündüz süresine ek olarak ortam sıcaklığının değişimlerin de etkinliği ispat oldu. Ancak henüz bu süreçlerin moleküler mekanizması net olarak oturmadı.

Bilim insanları bu mekanizmayı daha iyi anlayıp kontrolü için çiçeklenmeyi hızlandırıcı ya da erteleyici yöntemler geliştirilebileceğini düşünmekte.

Böylece daha verimli hasat dönemlerinin önünün açılabileceği varsayılıyor..

Sizin de fikirleriniz var ise paylaşın…..

%%gecmisten-gunumuze-ses-getirmis-fenerbahce-baskanlari%% yazısı ilk önce %%www.kalitelibilgi.com%% üzerinde ortaya çıktı.